ISO 286 tolerans hesabı neyi gösterir?
ISO 286 sistemi, silindirik parçaların delik ve mil ölçülerini ortak bir tolerans diliyle tanımlar. H7, g6 veya p6 gibi bir gösterimde harf tolerans bölgesinin sıfır çizgisine göre konumunu, sayı ise tolerans kalitesini ifade eder. Hesaplayıcı seçilen nominal çapa göre delik ve milin kabul edilebilir en küçük ve en büyük ölçülerini gösterir.
İki parçanın limit ölçüleri karşılaştırıldığında en küçük ve en büyük boşluk hesaplanır. Her iki sonuç pozitifse boşluklu geçme, her ikisi negatifse sıkı geçme, işaret değişiyorsa geçiş geçmesi oluşur. Bu sınıflandırma; yataklama, konumlama, presleme ve sökülebilir bağlantı kararlarında ilk kontrol noktasıdır.
H7/g6, H7/h6 ve H7/p6 nasıl seçilir?
H7/g6 genellikle kontrollü boşluk ve rahat montaj istenen uygulamalarda değerlendirilir. H7/h6 düzeninde milin üst sapması sıfır çizgisine yaklaşır; boşluk daha sınırlı olabilir. H7/p6 ise pres veya sıkı geçme gerektiren bağlantılarda gündeme gelir. Gerçek seçim yalnızca tolerans koduna göre yapılmamalı; yük, sıcaklık, malzeme, yüzey kalitesi, kaplama ve sökme ihtiyacı birlikte değerlendirilmelidir.
- Nominal ölçüyü bitmiş parça çapı olarak girin.
- Delik ve mil kodlarını teknik resimdeki sırayla seçin.
- Sonucu ölçüm cihazının çözünürlüğü ve proses yeterliliğiyle karşılaştırın.
- Kritik bağlantılarda güncel standart tablosu ve tasarım sorumlusu onayı kullanın.
Örnek: 50 mm H7/g6 geçme
Nominal çap 50 mm, delik H7 ve mil g6 seçildiğinde araç iki parçanın limitlerini ayrı ayrı hesaplar ve olası boşluk aralığını verir. Ölçüm planında yalnızca nominal değer değil, her parçanın alt ve üst kabul sınırı kullanılmalıdır. Seri üretimde ölçüm sonuçlarını proses yeterlilik analiziyle izlemek, tek bir uygun parça ölçmekten daha güvenilir bir kontrol sağlar.
Hesap sonucunu kullanırken dikkat
Bu araç hızlı ön değerlendirme içindir. Büyük çaplar, özel tolerans bölgeleri, sıcaklık farkları, kaplama kalınlığı veya standart dışı malzemeler için mühendislik hesabı genişletilmelidir. Teknik resim ve müşteri şartnamesi her zaman genel hesap sonucundan önce gelir.
Sık sorulan sorular
H7 toleransındaki H ne anlama gelir?
Büyük H delik esaslı sistemi ifade eder ve deliğin alt sapması sıfır kabul edilir. Tolerans genişliği nominal çap ve kalite numarasına göre değişir.
Negatif boşluk ne demektir?
Milin delikten büyük olduğu olası aralığı gösterir. Bu durum sıkı veya geçiş geçmesine işaret eder ve montaj kuvveti ya da sıcaklık yöntemi gerektirebilir.
Hesap makinesi teknik resim yerine geçer mi?
Hayır. Sonuç ön kontrol içindir; güncel ISO 286 tablosu, teknik resim ve tasarım şartlarıyla doğrulanmalıdır.